शेतकऱ्यांच्या नुकसानीची भरपाई आणि हेक्टरी एक लाख रुपयांच्या मदतीच्या मागणीसाठी समृद्धी महामार्गावर आंदोलन करण्यात आले. वाशिम जिल्ह्यातील वनोजा-शेलूबाजार परिसरात आमदार नितीन देशमुख यांच्या नेतृत्वाखाली हजारो शिवसैनिक आणि शेतकरी रस्त्यावर उतरले. यावेळी पोलिसांनी नेत्यांना ताब्यात घेतल्याने आंदोलक आणि पोलिसांमध्ये झटापट झाली. नेमकं काय घडलं?
वाशिम जिल्ह्यातील शेतकऱ्यांच्या शेतातील पिके निसर्गाच्या लहरीपणामुळे उद्ध्वस्त झाली आहेत. हातातोंडाशी आलेला घास हिरावला गेल्याने आणि दिवाळीच्या तोंडावर आर्थिक संकट ओढवल्याने बळीराजा हवालदिल झाला आहे. मात्र, झालेल्या नुकसानीच्या तुलनेत जाहीर करण्यात आलेली पाच हजार रुपयांची मदत तुटपुंजी असल्याचा आरोप करीत शिवसेना उद्धव बाळासाहेब ठाकरे गटाने थेट समृद्धी महामार्गावर आंदोलन पुकारले.
मंगरुळपीर तालुक्यातील वनोजा-शेलूबाजार परिसरात हेक्टरी एक लाख रुपये आर्थिक मदत मिळावी, या प्रमुख मागणीसाठी आमदार नितीन देशमुख यांच्या नेतृत्वाखाली हजारो शिवसैनिक, शेतकरी आणि पदाधिकारी आंदोलनात सहभागी झाले. वाशिम जिल्ह्यासह परिसरातील दुष्काळग्रस्त आणि अतिवृष्टीमुळे नुकसान झालेल्या शेतकऱ्यांना न्याय मिळावा, यासाठी ठाकरे गटाने समृद्धी महामार्गावर रास्ता रोको आंदोलनाची हाक दिली होती.
शेतकऱ्यांना हेक्टरी एक लाख रुपये नुकसानभरपाई द्यावी, पीकविमा दावे तातडीने मंजूर करावेत आणि प्रत्यक्ष झालेल्या नुकसानीच्या प्रमाणात मदत द्यावी, अशा प्रमुख मागण्या यावेळी करण्यात आल्या.
आमदार नितीन देशमुखांना पोलिसांनी घेतले ताब्यात!
या आंदोलनाला पोलिस प्रशासनाने परवानगी नाकारल्याची माहिती आहे. मात्र, आंदोलक समृद्धी महामार्गावर रास्ता रोको करण्याच्या भूमिकेवर ठाम होते. आंदोलक महामार्गाच्या दिशेने कूच करीत असताना पोलिसांनी महामार्गापासून काही अंतरावरच त्यांना अडविले. यावेळी आमदार नितीन देशमुख यांच्यासह अनेक प्रमुख पदाधिकारी आणि कार्यकर्त्यांना पोलिसांनी ताब्यात घेतले.
या कारवाईमुळे आंदोलकांमध्ये संतापाची लाट उसळली. शेतकऱ्यांच्या प्रश्नांसाठी लोकशाही मार्गाने आंदोलन करीत असताना पोलिस प्रशासनाकडून अडवणूक केली जात असल्याचा आरोप ठाकरे गटाच्या पदाधिकाऱ्यांनी केला.
पोलिस आणि आंदोलकांमध्ये झटापट!
समृद्धी महामार्गावर जाण्याच्या भूमिकेवर आंदोलक ठाम राहिल्याने शेलूबाजार परिसरात पोलिस आणि शिवसैनिकांमध्ये जोरदार झटापट झाल्याचे वृत्त आहे. या घडामोडींमुळे काही काळ परिसरात तणावपूर्ण परिस्थिती निर्माण झाली. शेतकऱ्यांच्या मागण्यांवर तोडगा काढण्याऐवजी आंदोलन दडपण्याचा प्रयत्न होत असल्याची भूमिका आंदोलकांनी मांडली.
१५०० हून अधिक पोलिसांचा बंदोबस्त!
आंदोलनाची तीव्रता आणि संभाव्य कायदा-सुव्यवस्थेची परिस्थिती लक्षात घेऊन प्रशासनाने वनोजा आणि शेलूबाजार इंटरचेंज परिसरात मोठा पोलीस बंदोबस्त तैनात केला होता. उपलब्ध वृत्तांनुसार, १५० हून अधिक पोलीस अधिकारी आणि सुमारे १ हजार ५०० हून अधिक पोलीस कर्मचारी बंदोबस्तासाठी तैनात करण्यात आले होते.
महामार्गाकडे जाणारे मार्ग, इंटरचेंज परिसर आणि आंदोलनस्थळाच्या आसपास पोलिसांचा मोठा फौजफाटा तैनात करण्यात आल्याने संपूर्ण परिसराला छावणीचे स्वरूप आले होते.
पाच हजारांची मदत शेतकऱ्यांना अपुरी!
राज्य सरकारकडून दिवाळीच्या पार्श्वभूमीवर जाहीर करण्यात आलेली पाच हजार रुपयांची तातडीची मदत शेतकऱ्यांच्या झालेल्या प्रचंड नुकसानीच्या तुलनेत अपुरी असल्याची टीका ठाकरे गटाने केली.
अनेक शेतकऱ्यांच्या हातातून संपूर्ण हंगाम गेला आहे. पिकांचे नुकसान, वाढता उत्पादन खर्च, कर्जाचा बोजा आणि पुढील रब्बी हंगामाची चिंता अशा दुहेरी संकटात शेतकरी सापडला आहे. अशा परिस्थितीत पाच हजार रुपयांच्या मदतीने शेतकऱ्यांचे आर्थिक नुकसान भरून निघणार नाही, अशी भूमिका आंदोलकांनी मांडली.
दुष्काळ आणि अतिवृष्टीमुळे बाधित झालेल्या शेतकऱ्यांचे तातडीने पंचनामे करून सरसकट मदत द्यावी, हेक्टरी एक लाख रुपये नुकसानभरपाई मंजूर करावी आणि पीकविमा कंपन्यांकडील प्रलंबित दावे त्वरित निकाली काढावेत, अशी मागणी करण्यात आली.
शेतकऱ्यांना केवळ आश्वासने आणि तुटपुंजी मदत नको, तर प्रत्यक्ष नुकसानीच्या प्रमाणात आर्थिक आधार हवा, हा या आंदोलनाचा मुख्य सूर होता.
शेतकऱ्यांच्या प्रश्नावरून सरकारला जाब!
मंगरुळपीर तालुक्यातील वनोजा-शेलूबाजार परिसरातील समृद्धी महामार्गावरील या आंदोलनामुळे वाशिम जिल्ह्यातील शेतकऱ्यांचा प्रश्न पुन्हा ऐरणीवर आला आहे. एकीकडे शेतकरी आर्थिक संकटाशी झुंज देत असताना दुसरीकडे मदतीच्या घोषणांवरून राजकीय संघर्ष तीव्र होताना दिसत आहे.
आमदार नितीन देशमुख यांच्या नेतृत्वाखाली झालेल्या या आंदोलनातून ठाकरे गटाने शेतकऱ्यांच्या प्रश्नांवर सरकारला जाब विचारला आहे. आता या आंदोलनानंतर शासन शेतकऱ्यांच्या मागण्यांबाबत कोणती भूमिका घेते आणि प्रत्यक्ष मदतीचा निर्णय कधी घेते, याकडे जिल्ह्यातील शेतकरी वर्गाचे लक्ष लागले आहे.